Türkiye’de 2001-2020 Yılları Arasında Devlet Teşviklerinin Yenilenebilir Enerji Sektörü Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi

Türkiye’de 2001-2020 Yılları Arasında Devlet Teşviklerinin Yenilenebilir Enerji Sektörü Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi

Yazarlar

  • Dilek GÜMÜŞ DEMİR
  • Mustafa CANBAZ Muhasebe Meslek Elemanı

Anahtar Kelimeler:

Enerji Kaynakları, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri,

Özet

Dünya genelinde enerji üretimi sağlamak amacıyla kullanımı yaygınlaşan fosil enerji kaynaklarının tüketimi çevresel sorunlar başta olmak üzere diğer bir takım problemlere yol açmaktadır. Küreselleşmenin hız kazanmasıyla birlikte teknolojik gelişmeler enerji kaynaklarına olan talebin gün geçtikçe artmasına neden olmaktadır. Ancak dünya üzerinde enerji kaynaklarının tükenebilir olması ve çevresel problemlere yol açması sebebi ile enerji üretiminin daha sağlıklı, daha güvenilir ve daha kesintisiz şekilde üretiminin ve tüketiminin sağlanması yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üretimini gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen enerjinin kullanımının arttırılması için uygulanan teşvik, indirim, istisna mekanizmalarını ve bu mekanizmaların yenilenebilir enerji sektörüne ve ülke ekonomisine olan etkilerini analiz etmektir. Literatür araştırması yapılarak ele alınan çalışmada yenilenebilir enerji kaynaklarına sağlanan teşvik sistemi üzerinde durulmuştur. Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak elde edilen yenilenebilir enerji üretimi hakkında bilgi verilmiş olup Ülkemizde mevcut enerji arzı ve talebi verilerek hedeflenen enerji arzı ve talepleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda yapılan araştırmalar ve elde edilen veriler göstermektedir ki Türkiye’de artan enerji tüketimini fosil kaynaklardan karşılamaktadır. Ancak yenilebilir enerji kaynaklarından enerji üretimi için yeni yatırımların gerçekleştirilmesi ve gerçekleştirilmiş yatırımların modernleştirilerek tam kapasite enerji üretiminin gerçekleştirilmesi için enerji sektörüne uygulanan enerji politikalarının iyileştirilmesi, teşvikleri arttırıcı yönde çalışmalar yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

ADAÇAY, Funda Rana (2014), “Türkiye İçin Enerji ve Kalkınmada Perspektifler”, Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.6(2), ss.87-103.

ARSLAN, Ferhat ve UZUN, Alper (2017), “Yenilenebilir Enerji Yatırımlarının Sosyal Kabul Boyutu“, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi S. (51), ss.95-116.

AŞKER, Mehmet (2013), “Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Politikaları”, GENSED Kurumsal Web Sayfası (e-Sunum), http://gensed.org/CF/CD/1346016ef040f9bbf9d2a5517382a30ee4d71387896230.pdf (Erişim Tarihi:25.12.2020).

BAYRAKTAR DAŞTAN, Ceyda (2017), “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Açısından Vergisel Teşvikler: Türkiye Değerlendirmesi”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.

CANBAZ, Mustafa (2019), “Küresel Dinamiklerin Kamu Özel İşbirliğine Yaklaşımı: Türkiye İçin Finansal Bir Değerlendirme”, İktisadi Yenilik Dergisi, S.6(2), ss.44-75.

ÇELİKKAYA, Ali (2017a), “Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerde Yenilenebilir Enerjiye Sağlanan Teşvikler Üzerine Bir İnceleme”, Sayıştay Dergisi, S.(104), ss.1-26.

ÇELİKKAYA, Ali (2017b), “Yenilenebilir Enerjinin Teşvikine Yönelik Uluslararası Kamu Politikaları Üzerine Bir İnceleme”, Maliye Dergisi, S.172, ss.52-84.

DEMİR, Zafer ve ÇOLAK, Nesrin (2015), “Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Üretimindeki Yeri ve Devlet Teşvikleri”, 2. International Sustainable Buildings Symposium Bildiriler Kitabı, 28-30 Mayıs 2015 - Ankara, ss.806-812.

DOĞANGÜN YASA, Bengü (2017), “İktisat Düşüncesinde Devlet Müdahaleciliği Kuramının Evrimi” , Muş Alpaslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.5(2), ss.281-298.

ENERJİ ATLASI (2021), “1998-2019 Yılları Arasında Rüzgâr Enerji Santralinden Üretilen Elektrik Enerjisi Miktarı”, Enerji Atlası Kurumsal Web Sayfası (E-Haber), www.enerjiatlasi.com (Erişim Tarihi: 02.01.2021).

ERTÜRK, Hasan (2009), Çevre Bilimleri, Ekin Yayınevi, Bursa, 3. Baskı.

ESER, Levent Yahya ve POLAT, Sedat (2015), “Elektrik Üretiminde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımına Yönelik Teşvikler: Türkiye ve İskandinav Ülkeleri Uygulamaları”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, S.(12), ss.202-225.

KAYA, Kadir, ŞENEL, Mahmut Can ve KOÇ, Erdem (2018), “Dünya’da ve Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Değerlendirilmesi”, Technological Applied Sciences, S.13(3), ss.219-234.

KILIÇ, Ramazan ve ASLAN, Volkan (2017), “Yenilenebilen ve Yenilenemeyen Enerjinin İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkisi: 28 OECD Ülkesi Üzerine Ampirik Bir Çalışma”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, S.12(1), ss.1-12.

KOÇASLAN, Gelengül (2006), “Türkiye’nin Enerji Kaynakları ve Alternatif Bir Kaynak Olarak Rüzgâr Enerjisinin Değerlendirilmesi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

MTA, https://www.mta.gov.tr/v3.0/arastirmalar/jeotermal-enerji-arastirmalari

ÖZEN, Ahmet, ŞAŞMAZ, Mahmut Ünsal ve BAHTİYAR, Ercan (2015), “Türkiye’de Yeşil Ekonomi Açısından Yenilenebilir Bir Enerji Kaynağı:Rüzgar Enerjisi”, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, S.17(28), ss.85-93.

ÖZENÇ, Bengisu ve TAŞÖZ DÜŞÜNDERE, Ayşegül (2017), Enerji Politikaları ve Yatırımlar Üzerindeki Etkisi, TEPAV Yayını, Ankara, https://www.tepav.org.tr/upload/files/1487329242-0.Yenilenebilir_Enerjide_Firsat_Nerede.pdf (Erişim Tarihi: 19.11.2020).

ÖZKAYA, Simla Yasemin (2011), “Yenilenebilir Enerji Kaynakları: Dünya Nereye Gidiyor”, Dış İşleri Bakanlığı: Ekonomik Sorunlar Dergisi (E-Makale), S.14, http://www.mfa.gov.tr/yenilenebilir-enerji-kaynaklari.tr.mfa (Erişim Tarihi: 27.12.2020).

RENEWABLE RESOURCES. https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/renewable-resources/

ŞEN, Semih (2017), “Incentives As a Fiscal Policy Tool in Renewable Energy Production: Experiences of a Number of Selected European Countries And Turkey”, Journal of Life Economics, S.4(1), ss.59-76.

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI (2019), Onbirinci Kalkınma Planı (2019-2023), Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programlama İzleme ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/OnbirinciKalkinmaPlani.pdf (Erişim Tarihi: 25.12.2020).

TAKIM, Abdullah ve ERSUNGUR, Şaban Mustafa (2018), “Türkiye’de Teşvik Sisteminin Yapısı, Sorunları ve Etkinliği Üzerine Bir Politika Önerisi: Tek Bir Uygulamacı Kuruluş Sorunları Çözer Mi ?”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, S.32(3), ss.725-744.

TEPAV (2017), Enerji Politikaları ve Yatırımlar Üzerindeki Etkisi, TEPAV Yayınları, İstanbul.

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI (2020), Türkiye Elektrik Enerjisi İstatistikleri, EMO Yayını, Ankara, https://www.emo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=88369 (ErişimTarihi: 29.12.2020).

TOKATLIOĞLU, Mircan ve SELEN, Ufuk (2017), Maliye Politikası, Ekin Yayınları, Bursa.

TÜRKİYE ENERJİ VERİMLİLİĞİ MECLİSİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ DERNEĞİ (2010), Türkiye Enerji ve Enerji Verimliliği Çalışmaları Raporu: Yeşil Ekonomiye Geçiş, TSKB Yayını, İstanbul, http://www.tskb.com.tr/i/content/486_1_turkiye-enerji-ve-enerji-verimliligi-calismalari-raporu-Temmuz2010.pdf (Erişim Tarihi: 19.11.2020).

ULUSOY, Ahmet ve BAYRAKTAR DAŞTAN, Ceyda (2018), “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Yönelik Vergisel Teşviklerin Değerlendirilmesi”, Hak-İş Emek ve Toplum Dergisi, S.7(17), ss.123-160.

USLU, Kemal (2020), TOBB Türkiye Enerji Meclisi Elektrik Piyasası Gerçekleşmeler, TOBB Yayınları, Ankara, http://www.guyad.org/Eklenti/222,ek-1-birlestirildipdf.pdf?0 (Erişim tarihi: 08.01.2021).

WORLD BANK (2020), Insfrastructure Finance PPPs And Guareantees, World Bank Corporata Web Page, https://ppi.worldbank.org/snapshots/country/turkey (Erişim Tarihi: 31.12.2020).

YAKICI AYAN, Tuba ve PABUÇCU, Hakan (2013) “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yatırım Projelerinin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi İle Değerlendirilmesi “ Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.18(3), ss.89-110.

YILMAZ, Olcay ve HOTUNLUOĞLU, Hakan (2015), “Yenilenebilir Enerjiye Yönelik Teşvikler ve Türkiye”, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.2(2), ss.74-97.

sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun (27.05.1983 tarih ve 18059 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Enerji Piyasasi Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkinda Kanun (03.03.2001 tarih ve 24335 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarinin Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçli Kullanimina İlişkin Kanun (18.05.2005 tarih ve 25819 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun (26.04.2006 tarih ve sayılı Resmi Gazete).

sayılı Enerji Verimliliği Kanunu (18.04.2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu (03.06.2007 tarih ve 26551 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarinin Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçli Kullanimina İlişkin Kanunda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun (29.12.2010 tarih ve 27609 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Orman Köylülerinin Kalkinmalarinin Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun ile Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (06.03.2013 tarih ve 28588 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (14.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Elektrik Piyasasi Kanunu İle Bazi Kanunlarda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun (25.11.2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarinin Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik (01.10.2013 tarih ve 28782 sayılı Resmi Gazete).

sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alan Yönetmeliği (09.10.2016 tarih ve 29852 sayılı Resmi Gazete).

İndir

Yayınlanmış

03.01.2022

Nasıl Atıf Yapılır

GÜMÜŞ DEMİR, D., & CANBAZ, M. (2022). Türkiye’de 2001-2020 Yılları Arasında Devlet Teşviklerinin Yenilenebilir Enerji Sektörü Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi: Türkiye’de 2001-2020 Yılları Arasında Devlet Teşviklerinin Yenilenebilir Enerji Sektörü Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. TÜRK KAMU YÖNETİMİ DERGİSİ, 2(2). Geliş tarihi gönderen https://tujpa.com/index.php/journal/article/view/29